ABD Nükleer Atıklardan Elde Edilen Enerji ile 100 Yıllık Enerji İhtiyacını Karşılayabilir mi?

ABD´nin önde gelen enerji araştırmaları laboratuarlarından biri olan, Idaho National Laboratory´i yaptığı araştırmalar sonucunda ABD´deki nükleer atıkların ülkeye 100 yıl boyunca temiz enerji sağlayabilecek potansiyele sahip olduğunu söylüyor. Ülkenin güç kaynağının nükleer atıklardan sağlanması yoluyla ABD, harcanan nükleer atıkların yönetilmesi konusundaki politik birçok sorunun çözümüne ulaşabilir.

Geçmişte  nükleer enerjiye dair olumsuz düşünceler; nükleer kazalar, kömür, ve doğalgaz gibi kaynakların daha bol ve nispeten ucuz olması, nükleer hızlı reaktörlerin geleneksel  formdaki hafif su reaktörlerinden daha pahalı olduğuna dairdi bu sebeple pek yatırım olmayan bir alandı.  ABD´nin nükleer reaktörleri beslemek için yeterli uranyum olmamasına dair endişeleri de hızlı reaktör teknolojisi için son buldu. Hızlı nükleer reaktörler minimum miktarda uranyum yakıtı ile büyük miktarda enerji üretim kapasitesine sahipler.

ABD´nin işletme sahalarında 93 ticari nükleer reaktör bulunmakta ancak politik ve ekonomik nedenlerle, hızlı nükleer reaktör teknolojisi ticari ölçekte büyük gelişme kaydedemedi. Bu nedenle nükleer hızlı reaktör olarak nükleer atıkları enerjiye dönüştüren teknolojiler için ekonomik yatırımların yeterli olmadığını söylüyorlar.  Bugün sıfır karbon yönündeki küresel ölçekte yaşanan iklim krizini ele almak için artan aciliyet temiz enerji ve nükleer enerji çağına yönelik adımları hızlandırdı. Sonuç olarak, nükleer hızlı reaktörlerin gündemdeki yeri daha ciddi bir hal aldı.  ABD´nin, nükleer atıkları enerjiye dönüştürmesi nükleer atık miktarını azaltacak olsa da, tamamen ortadan kaldırmayacaktır.

Ancak uzun ömürlü atık miktarı önemli ölçüde azaltılabilir. 2022´de Rusya´nın Ukrayna´yı işgali ile yükselen enerji fiyatları ve sıfır karbon hedefiyle temiz enerji kaynaklarına yönelim ile nükleer enerjiye bakış açısı değişmekte. Nükleer atıkların hızlı reaktörlere güç sağlamak için kullanılmadan önce işleme tabi tutulması gerekiyor. Şu anda sadece Rusya bunu geniş ölçekte yapma kapasitesine sahip..ABD, ise hızlı reaktör yakıt tedarik zincirlerini ticarileştirmek ve Idaho National Laboratory´ın yeterli kapasitedeki yakıtı işleyebileceği bir araştırma ve geliştirme çalışması içerisinde. ABD ise hızlı reaktör teknolojisinin daha uygun maliyetli hale getirmek için yeniden tasarlama planlarını açıkladı. Ayrıca ABD ise hızlı reaktör teknolojisinin daha uygun maliyetli hale getirmek için yeniden tasarlama planlarını açıkladı .Hindistan ve Çin´in de ticari hızlı reaktörler inşa etme planları olduğunu açıkladı.

Rusya, ticari ölçekte HALEU üretim kapasitesine sahip tek ülke ancak HALEU üretimi, nükleer atıkları geri dönüştürmekten daha kolay olsa da daha ucuz olan seçeneğin kazanacağı aşikardır. Ekonomik olan mantıklı olan seçenek piyasaya yön verecektir. Ancak ekonomik olarak taze yakıttan daha çekici olmasını konusunda umut vaat eden bu süreç nükleer atıkları geri dönüştürme için elektro arıtma mekanizma tesislerinin on yıllık süreç içerisinde faaliyete geçeceği ön görülüyor.

Kaynak: https://www.cnbc.com/2022/06/02/nuclear-waste-us-could-power-the-us-for-100-years.html?&qsearchterm=energy