Almatı, Azerbaycan ve Ermenistan'ı neden cezbediyor? Bu işte bir iş mi var?

Bayramov ile Mirzoyan arasındaki görüşme, Almatı'da 1991 yılında eski Sovyetler Birliği ülkelerinden oluşan Bağımsız Devletler Topluluğuna (BDT) üye ülkeler arasındaki sınırların belirlenmesine ilişkin ilkelerin onaylandığı Alma-Ata Deklarasyonu'nun imzalandığı Dostluk Evi binasında gerçekleşti.

Azerbaycan'ın 30 yıllık tek bağımsız medya ve analiz kurumu Turan Haber Ajansı ve ASTNA Analiz Merkezi imtiyaz sahibi Mehman Aliyev son gelişmeleri Independent Türkçe'ye değerlendirdi.

Mehman Aliyev'e göre, doğrudan ikili görüşmeler için 2 ülke bakımından eşit mesafede duran bir mekân olarak Kazakistan seçiminin stratejik önemi var.

Aliyev, "Bu, Ekim 2022'te gerçekleşen Paris buluşmasının ardından AB, ABD, Almanya ve Fransa'nın şahsında amaçlı bir geri dönüşü yansıtıyor. 
Paris buluşmasında Azerbaycan Devlet Başkanı Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Paşinyan, SSCB'nin dağıldığı süreçte şekillenen sınırların karşılıklı biçimde tanınmasına ilişkin 1991 sonunda imzalanan Almatı Anlaşması'na sadık olduklarını sergilediler" dedi.

Tarihsel açıdan bölgede önemli rol oynayan Moskova'nın da çift taraflı görüşmeler çerçevesinde bu adımları desteklediğini belirten Mehman Aliyev, "Ne kadar ilginç olsa bile Rusya'nın kendisinin öne sürdüğü bir çerçeve anlaşmasını destekliyor" şeklinde konuştu.

"Görüşme yeri olarak Almatı'nın seçilmesini 3 ana faktör etkiledi"

Mehman Aliyev'e göre, görüşme yeri olarak Kazakistan'ın eski başkentinin seçilmesini 3 ana faktör etkiledi:

Öncelikle Azerbaycan ile Ermenistan arasında yaşanan 44 günlük savaştan sonra, sürenin giderek yaklaştığı potansiyel Barış Anlaşması'nın yine 1991 yılında iki ülkenin de bağımsızlığının temelinin atıldığı kentte imzalanmasının sembolik önemi olacaktı.

İkincisi, coğrafi ve siyasi açıdan Kazakistan'ın büyük jeopolitik merkezlerden uzakta bulunması o mıntıkayı Ermenistan-Azerbaycan çatışmasına dahli olan tüm taraflar için nötr bir mekân hüviyetine bürüyor.

Ve nihayet üçüncüsü, Suriye krizinin çözümü amacıyla Ocak 2017'de Kazakistan'ın başkenti Astana'da temeli atılmış bir sürecin diplomasi alanında önemli adımların atılmasına vesile olması bakımından Kazakistan Devlet Başkanının önerisi Azerbaycan ve Ermenistan liderliği tarafından olumlu karşılandı.

"Sınırların belirlenmesi, kalıcı bir barışın sağlanmasına ilişkin karşılıklı sadakate işaret ediyor"

Mehman Aliyev, "Almatı buluşmasındaki diyaloğun temelini arabulucunun da katılımıyla Barış Anlaşması'nın yapısına ilişkin kapsamlı bir konsensüsün yanı sıra, gerek Azerbaycan ve gerekse Ermenistan kamuoyuna verilen ciddi vaatler oluşturuyor. İki ülke arasında sınırların belirlenmesi sürecinin de artık başlaması kalıcı bir barışın sağlanmasına ilişkin karşılıklı sadakate işaret ediyor" değerlendirmesinde bulundu.

"Buluşmaların Eylül 2024'te Almatı'da Barış Anlaşması'nın imzalanmasına doğru götürebileceğine ilişkin büyük ümitler mevcut" diyen Mehman Aliyev, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu durum önümüzdeki temmuz veya ağustos ayında Azerbaycan'da yapılacak parlamento seçimlerinden sonra ve ülke için önemli jeostratejik sonuçlarının olacağının beklendiği COP-29 Zirvesi'nden önce ortaya çıkacak manzara bakımından da büyük öneme sahip.

Aliyev, son olarak "Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın böyle bir önemli uluslararası etkinlik için Bakü'ye gelmeyi onaylaması daha düne kadar çatışma halinde olan 2 ülkenin imzalayacağı Barış Antlaşması'nın önemini bir misli daha artırmaya aday. İşte Almatı'da startı verilmiş buluşmalar dizisini tüm bu beklenen gelişmeler ışığında değerlendirdiğimizde Güney Kafkasya'daki barış ve istikrar bakımından belirleyici rol oynamaya aday olduğunu görmek de zor olmayacaktır" ifadelerini kullandı.