Trump, Rusya ve Azerbaycan: 20 Ocak sonrası dünyada neler değişecek?

Gözler, 20 Ocak yaklaştıkça tamamen Rusya-Ukrayna cephesine yöneliyor.

Bu konuda daha önce de ifade ettiğimiz gibi, Rusya 22 Şubat 2022'de tanıdığı Lugansk ve Donetsk Halk Cumhuriyetleri üzerinden, elde edebildiği toprakları işgal etmeye devam ediyor.

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, özellikle Kursk bölgesine saldırarak Rusya'nın kontrolündeki bazı alanları yeniden ele geçirdi. Ukrayna'nın bu ilerleyişi, yüzlerce rehine almayı da beraberinde getirdi.

20 Ocak'a doğru gidişat, tarafların ne kadar mevzi elde edebileceği üzerinden şekillenecek

Biden yönetiminin yardım paketleri ve Trump'ın rolü

9 Ocak'ta Biden yönetimi, Ukrayna'ya yapılacak yardım miktarını belirleyecek. Yardımların büyüklüğü henüz netleşmemiş olsa da büyük bir yardım paketinin gelmesi bekleniyor. Bu, daha önce planlanmış bir hamledir ve Biden yönetimi bu paketle Ukrayna'nın savunmasını destekleyecek. Yardım paketi onaylandıktan sonra, gözler yeniden Trump yönetimine çevrilecektir. Trump'ın yönetim biçimi ve teklif edeceği plan, sürecin belirleyici unsurlarından biri olacaktır.

Rusya ve Ukrayna arasındaki masada başlayacak yeni müzakereler

Rusya, kolaylıkla müzakere masasına oturmayacaklarını belirtiyor, Ukrayna ise şartlar sağlanırsa müzakerelere katılacaklarını ifade ediyor. Ancak bu süreç, Trump'ın masaya getireceği çözüm önerileriyle şekillenecek. Trump'ın planı, her iki tarafı da zorlayacak ve anlaşmanın şekli, 20 Ocak'tan sonra netleşecektir.

Azerbaycan'ın Batı'ya verdiği mesajlar ve Rusya ile ilişkiler

Özellikle Azerbaycan'ın, Batılı ülkelerle ilişkilerini dikkatle dengelemesi önemli. Kasım 2023'te Bakü'de yapılan KOP ve BME iklim zirvesine Azerbaycan'ın katılmaması, Rusya'ya karşı sert bir tutum sergileyen açıklamalarla pekişti. Azerbaycan, özellikle Amerika'nın Afganistan'ı terk etmesinden dolayı sert eleştirilerde bulunmuştu. Bu bağlamda Azerbaycan'ın gelecekteki yönelimi, Batıya yönelik stratejik mesajlarla şekillenecek gibi görünüyor.

Donald Trump'ın yemin töreni ve Azerbaycan'ın durumu

Azerbaycan yönetiminin, Donald Trump'ın yemin törenine katılmayı düşünüp düşünmediği önemli bir soru işareti oluşturuyor. Trump'ın iktidara dönüşü, Azerbaycan'ın Batı'ya göndereceği mesajları daha netleştirebilir. Ayrıca, 25 Aralık'ta Azerbaycan Havayolları'na ait bir uçağın Rusya tarafından vurulması, Aliyev'in sürekli gündemde tuttuğu bir konu oldu. Azerbaycan, Rusya'yı suçlayarak tazminat talebinde bulunuyor. Bu sert tutumun altında yatan sebeplerin ne olacağı, ilerleyen günlerde daha net anlaşılacaktır.

Esad ve Azerbaycan'ın yeni yönelimi

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, son yaptığı açıklamalarda Esad'ın kaderi hakkında "tarihin çöplüğüne gitti" demişti. Azerbaycan'ın Batı'ya verdiği mesajlar mı, yoksa Rusya'ya karşı takındığı sert tutum mu daha belirleyici olacak? Bu sorunun yanıtı, Trump'ın yemin töreninden sonra daha da netleşecektir.

Azerbaycan ve Rusya arasındaki dostluk anlaşması

Rusya ve Azerbaycan arasında 22 Şubat 2022'de imzalanan Dostluk ve Müttefiklik Anlaşması, Rusya'ya büyük yetkiler tanımaktadır. Bu anlaşma, her iki ülkenin karşılaştığı tehditlerde Rusya'nın müdahale etme yetkisini de içeriyor. Ancak Azerbaycan'ın bu anlaşmayı ne kadar kabul ettiği, içinde bulunduğu baskıların bir sonucu olarak şekilleniyor. Rusya'nın, Azerbaycan'a uyguladığı baskılar ve bu baskıların perde arkasındaki sebepler, yakın gelecekte daha fazla tartışılacak.

Zengezur Koridoru ve Türkiye'nin stratejik rolü

Rusya'nın Azerbaycan üzerindeki etkisi, Zengezur Koridoru'na dair stratejik yaklaşımlarını da etkiliyor. 10 Kasım 2020'de imzalanan ateşkese göre, Zengezur Koridoru'nun Rusya Silahlı Kuvvetleri ve İstihbaratı'na devredilmesi öngörülmüştü. Bu anlaşma, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin bir parçası olsa da Ermenistan bu konuda uluslararası geçiş yolları oluşturulmasını talep ediyor. Türkiye'nin bu konudaki duruşu, Azerbaycan'ın ise Rusya ile ilişkilerinde alacağı tavır, bölgedeki dengeyi belirleyecek.

Azerbaycan'ın geleceği: Zafer ve baskı arasında

Azerbaycan, topraklarını Ermenistan'dan temizleyerek büyük bir zafer kazandı. Ancak bu zaferin ardından, Rusya'nın Azerbaycan üzerinde baskı kurup kurmadığı, Ermenistan ile yeni bir askeri operasyon düzenlenmesi yönündeki taleplerin olup olmayacağı, hala netlik kazanmış değil. Azerbaycan, zaferinden sonra yeni bir savaş başlatmayı arzu etmiyor, ancak Rusya'nın baskısı ve bölgesel stratejiler bu durumu etkileyebilir.